Hospicjum to placówka dla osób nieuleczalnie chorych, które z racji stanu zdrowia lub braku odpowiedniej opieki nie mogą dłużej mieszkać w swoim domu. Jej celem jest opieka paliatywna, czyli taka, w której dba się o poprawę życia osoby chorej, po to, by w ostatnich tygodniach lub miesiącach życia jak najmniej cierpiała.

Zgodnie z przepisami pod opiekę hospicjum stacjonarnego trafić mogą ci pacjenci, którzy nie rokują szans na wyleczenie i zakończyli już leczenie, a także są w okresie terminalnym choroby. Hospicjum przysługuje pacjentom z chorobą nieuleczalną, postępującą, ograniczającą życie. Opieka hospicyjna polega nie na leczeniu choroby, lecz na łagodzeniu jej objawów i poprawie jakości życia pacjenta. Jej celem są przede wszystkim uśmierzanie bólu oraz innych dolegliwości, a także wsparcie pacjenta i jego bliskich w radzeniu sobie z trudną sytuacją zdrowotną.

Pacjent ma prawo sam wybrać hospicjum, z którego chce korzystać. Nie obowiązuje rejonizacja. Oznacza to, że można wybrać dowolną placówkę mającą umowę z NFZ. Może również zmienić hospicjum na inne, jeśli uzna, że chce korzystać z opieki w innej placówce.

Opieka w hospicjum – zarówno stacjonarna, jak i domowa – jest całkowicie bezpłatna. Pacjenci i ich rodziny nie ponoszą żadnych kosztów – opiekę finansuje NFZ. Od pierwszego dnia pobytu nikt nie zapłaci ani złotówki za pobyt czy opiekę.

Hospicjum domowe i hospicjum stacjonarne to dwie formy tej samej opieki paliatywnej i hospicyjnej – różniące się miejscem i organizacją, a nie celem. Obie są bezpłatne w ramach NFZ i przeznaczone dla pacjentów z nieuleczalną, postępującą chorobą. Ponadto pacjent nie ponosi dodatkowych opłat za pobyt i wyżywienie, a NFZ nie pobiera żadnej części jego emerytury ani renty. Aby skorzystać z darmowego hospicjum, niezbędne jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego wraz z rozpoznaniem choroby i jej stadium, które kwalifikują do opieki paliatywnej.

Różnica między formą stacjonarną a domową praktycznie polega na tym, kto pokrywa codzienne wydatki.

Hospicjum stacjonarne – placówka zapewnia bezpłatnie wszystko: opiekę, leki, leczenie bólu, badania i wyroby medyczne.

Hospicjum domowe – wizyty zespołu i wypożyczenie sprzętu (m.in. koncentrator tlenu) są bezpłatne, natomiast leki, pieluchomajtki i środki pielęgnacyjne na co dzień zapewnia opiekun.

Odpłatność pojawia się wyłącznie w placówkach prywatnych bez kontraktu z NFZ – wtedy obowiązuje cennik danego podmiotu. Dla pacjenta z ważnym skierowaniem i rozpoznaniem z wykazu opieka w ramach NFZ pozostaje bezpłatna.

Koszt umieszczenia pacjenta w hospicjum prywatnym w Polsce może być zróżnicowany. Zazwyczaj cena doby oscyluje w granicach 100-300 zł. W większych miastach jest to średnio 200-300 zł, co daje miesięczny wydatek na poziomie od 6 do 9 tys. zł.?