Problem nietrzymania moczu może dotyczyć zarówno kobiet, jak i mężczyzn w każdym wieku, aczkolwiek pojawia się najczęściej w wieku dojrzałym lub jako powikłania po porodzie czy operacji. Objawia się niezależnym od woli wyciekiem moczu, któremu często towarzyszą objawy parcia, pieczenia bądź częsta potrzeba oddania moczu, także w nocy. Tylko niewielka liczba osób zgłasza się z tym problemem do specjalisty, dlatego często trwa on latami, co może skutkować zmniejszeniem możliwości wyleczenia oraz trudnościami w kontaktach z innymi, a nawet depresją.

Rodzaje nietrzymania moczu

• wysiłkowe nietrzymanie moczu – występuje wtedy, kiedy niewielki wzrost ciśnienia w jamie brzusznej, spowodowany np. podniesieniem ciężaru, prowadzi do wycieku;

• naglące nietrzymanie moczu, czyli potrzeba natychmiastowego oddania moczu – wywołane jest nadmierną aktywnością mięśni gładkich, a chęć natychmiastowego oddania moczu nie jest współmierna do jego ilości w pęcherzu;

• typ mieszany, czyli połączenie typu naglącego z wysiłkowym;

• funkcyjne nietrzymanie moczu – dotyczy osób z problemami z mobilnością.

Jakie są przyczyny?

Przyczyn nietrzymania moczu może być wiele, mogą nachodzić na siebie i być związane z chorobą przewlekłą, zwłaszcza dotyczącą układu nerwowego, infekcją układu moczowo-płciowego lub z innymi przyczynami. Mogą być spowodowane przez: skutki uboczne leków, osłabione mięśnie dna miednicy, przerost gruczołu krokowego, obniżenie macicy, starzenie, zaparcia, kamice, nadmierny wysiłek fizyczny, częste kaszlenie czy otyłość, kichanie, ciążę i połóg, powikłania po porodzie, operacjach.

Jak powstrzymać problem?

Po pierwsze, należy zadbać o to, aby wyeliminować zaparcia (np. collon C, wystarczająca ilość wody). Koniecznie należy zredukować wagę ciała, co jest szczególnie ważne przy otyłości, zwłaszcza brzusznej. Duże znaczenie mają regularna aktywność fizyczna oraz zmiana diety na dobrze zbilansowaną, opartą choćby na tej śródziemnomorskiej, bogatej w warzywa, pestki, dobre tłuszcze. W badaniach wykazano, że u osób spożywających nadmiar kalorii oraz wielonienasyconych tłuszczów występuje większe ryzyko rozwoju problemów z nietrzymaniem moczu.

Jak się wspomagać?

Pomocne są specjalne wkładki, np. Tena lady, majtki czy pieluchy stosowane przy nietrzymaniu moczu, które pomogą uniknąć przykrych niespodzianek. Dla kobiet dostępne są: pessar cewkowy, stabilizatory pęcherza w postaci pianki, przypominające nieco tampon np. Contrelle, a dla mężczyzn – zaciski czy opaski na nietrzymanie moczu z miękkimi gąbeczkami. Najlepszym sposobem jednak jest próba działania przyczynowego. W tym celu warto zredukować masę ciała, ćwiczyć mięśnie Kegla samemu lub z fizjoterapeutą. Przydatne są elektrostymulatory na nietrzymanie moczu z sondą dopochwową czy przyrządy do ćwiczenia mięśni Kegla, których działanie opiera się na stymulacji nerwów. Pomóc może też zadbanie o zdrowie kręgosłupa.

Ważna jest próba znalezienia przyczyny nietrzymania moczu i jej eliminacja. Jeśli jest nią infekcja wywołana np. przez Ureaplazmę, Mycoplazmę, Chlamydię, E. Coli czy inne bakterie, to należy ją wyleczyć. Jeśli przyczyną jest obniżenie narządów rodnych – warto ćwiczyć, ewentualnie pomyśleć o zabiegu. Miejscowe podanie estrogenów także bywa pomocne. W zależności od zaawansowania problemu, wieku oraz rodzaju nietrzymania moczu lekarz może zadecydować o operacji, laseroterapii czy konieczności przyjmowania leków na receptę (zawierających oksybutyninę, fezoterodynę czy trospium); pomocne są zwłaszcza przy nadreaktywnym pęcherzu.

Czy pomogą zioła i suplementy?

Na problemy z nietrzymaniem moczu wskazane jest regularne stosowanie magnezu, gdyż wpływa on na mięśnie i nerwy. Zauważono, że witamina D także ma na to wpływ. Warto oczyścić układ moczowy dostępnymi ziołami, jak np. skrzyp czy gotowymi mieszankami, lub preparatami, np. na nerki typu fitolizyna (przy skłonności do piasku, kamieni). Dostępne są też tabletki wspomagające z ziołami typu pokrzywa, mącznica, kolendra, skrzyp oraz z pestkami dyni. Sprawdza się zażywanie oleju z pestek dyni oraz kapsaicyna.

Ćwiczenia wspomagające terapię nietrzymania moczu

Warto ćwiczyć mięśnie dna miednicy. Pozwalają one w sposób kontrolowany zamykać lub zwężać światło cewki moczowej. Można wykonywać je dowolnie, w pozycji siedzącej bądź leżącej, najlepiej regularnie, a efektów można się spodziewać po co najmniej miesiącu ćwiczeń. Wraz z wydechem należy napiąć mięśnie tak, jakbyśmy chcieli zacisnąć cewkę moczową przy chęci powstrzymania oddawania moczu.