W okresie Wielkiego Postu mamy okazję częściej uczestniczyć w nabożeństwach związanych z rozważaniem Męki Pańskiej. Jednym z nich jest nabożeństwo Drogi Krzyżowej.

Duchowość pasyjna

Są parafie, w których nabożeństwo Drogi Krzyżowej jest odprawiane w ciągu całego roku, ale w większości mają one miejsce w obecnym okresie liturgicznym. Zazwyczaj odbywają się wewnątrz kościołów, w których są obecne stacje drogi krzyżowej. W okresie wielkopostnym takie nabożeństwa coraz częściej organizowane są na ulicach miast i wsi, pielgrzymce do znajdujących się w diecezji krzyży jubileuszowych czy w kalwariach.

Może w okresie Wielkiego Postu warto na nowo odkryć kalwarie, które wyrosły często z duchowości pasyjnej fundatorów lub mieszkańców, albo też w pewnym okresie historii w obronie swojej wiary. Duchowość pasyjna charakteryzuje się tendencją do przeżywania męki Chrystusa w celu osiągnięcia moralnej doskonałości. Jej rezultatem są nabożeństwa pasyjne, których treścią jest medytacja i uwielbienie męki i śmierci Chrystusa na krzyżu oraz podziękowanie Zbawicielowi za Jego bezgraniczną miłość do ludzi.

Pochodzenie kalwarii

Po objęciu opieki nad miejscami świętymi w Jerozolimie przez Franciszkanów, zakon zaczął szerzyć kult Męki Pańskiej przede wszystkim w formie Drogi Krzyżowej. Głównym miejscem odprawiania nabożeństwa była Jerozolima, w której wybudowano kaplice, zwane stacjami; upamiętniały one poszczególne etapy męczeństwa Jezusa. Pielgrzymi, wracający z Ziemi Świętej przywozili ze sobą wzorce budowli jerozolimskich oraz opisy odprawianej w Świętym Mieście Drogi Krzyżowej.

Budowanie kalwarii miało więc zastępować wiernym pielgrzymkę do Ziemi Świętej, a dzięki odbywającym się w nich misteriom utwierdzać ich w pobożności, umożliwiać zrozumienie i głębsze przeżywanie zbawczej męki Chrystusa i tajemnicy Odkupienia.

Z czasem dołączono do kalwarii kaplice związane z życiem Maryi, tzw. Dróżki Matki Bożej.

W budowanych kalwariach nawiązywano do układu urbanistycznego Jerozolimy, wykorzystując upodobnienie krajobrazowo-terenowe części Miasta Świętego związane z męką Chrystusa (Góra Oliwna, Syjon, Golgota, Cedron itd.). W Polsce wzorem dla innych stała się Kalwaria Zebrzydowska.

Nie brakuje również takich budowli na terenie naszej diecezji. Przy czym stan ich zachowania i wykorzystania jest różny. Najbardziej znaną jest Kalwaria Krzeszowska, która została pieczołowicie odrestaurowana, i od ubiegłego roku cieszy przybywających pielgrzymów pełnym blaskiem. W okresie Wielkiego Postu jest tu organizowana plenerowa Droga Krzyżowa z udziałem młodzieży i parafian, odgrywających sceny związane z męką i śmiercią Chrystusa (w bieżącym roku nabożeństwo z misterium Męki Pańskiej odbędzie się w piątek 18 marca o godz. 15). W okolicach Krzeszowa znajdują się też kalwarie w pobliżu: Chełmska, Niedamirowa i Lubawki. Od pewnego czasu dzięki inicjatywie miejscowego proboszcza parafii Męcinka ożyła praktyka wędrowania stacjami drogi krzyżowej na Górzec. Najczęściej ma to miejsce w okolicach Święta Podwyższenia Krzyża, ale nie brakuje przybywających tu pielgrzymów także w innych okresach liturgicznych roku. Ponadto kalwarie znajdziemy w okolicznych miejscowościach, takich jak: Görliz-Zgorzelec, Lubomierz, Mściwojów, Pławna, Szklarska Poręba Górna, Ulanowice, Wilków.

Zapraszamy do udziału w nabożeństwach Drogi Krzyżowej zarówno tych organizowanych w parafiach i miejscowościach, jak i do indywidualnego przeżycia tego nabożeństwa na trasie istniejących kalwarii.